«Πριν ασχοληθείς με τον άγγελό σου, φρόντισε να έχεις ασχοληθεί με το δαίμονά σου».
Ο μύθος του Ικάρου και του Δαιδάλου
Μια από τις πιο συγκινητικές ιστορίες για μένα, από τη μικρή ηλικία που την πρωτοάκουσα, ήταν πάντα η ιστορία του Ικάρου και του Δαιδάλου. Ο Ίκαρος και ο Δαίδαλος, γιος και πατέρας, είναι φυλακισμένοι από τον Βασιλιά Μίνωα στον Λαβύρινθο. Ο Δαίδαλος όμως βρίσκει τρόπο διαφυγής: κατασκευάζει δύο ζευγάρια φτερά από πούπουλα και κερί, ένα για τον ίδιο και ένα για τον Ίκαρο.
Με αυτά ο Ίκαρος και ο Δαίδαλος πετούν δραπετεύοντας από την φυλακή τους. Πριν ξεκινήσουν τη πτήση, ο Δαίδαλος δίνει οδηγίες στο γιο του Ίκαρο, για το πώς να πετάει. Τον προειδοποιεί ότι αν πλησιάσει πολύ κοντά στο νερό της θάλασσας, η υγρασία θα ποτίσει τα πούπουλα, θα βαρύνουν και θα πέσει. Αν από την άλλη πετάξει πολύ ψηλά, κοντά στον ήλιο, η υψηλή θερμοκρασία θα λιώσει το κερί, τα φτερά θα καταστραφούν και πάλι θα πέσει.
Ο Ίκαρος ακούει τις οδηγίες, αλλά χαίρεται τόσο πολύ την πτήση που παρασύρεται και ανεβαίνει τόσο ψηλά στον ουρανό που ο ήλιος λιώνει το κερί, τα φτερά του διαλύονται και αυτός πέφτει στη θάλασσα και πνίγεται…
Αν και έχουν γίνει απόπειρες για πολλά επίπεδα ερμηνείας, για μένα η σημαντικότερη ερμηνεία είναι η ισορροπία που ο ενσαρκωμένος άνθρωπος καλείται να κρατήσει ανάμεσα στους δύο κόσμους που γεφυρώνει και που ταυτόχρονα περιέχει μέσα του: Εκείνον του Ουρανού και τη Γης.
Κι αυτή ακριβώς είναι η βασικότερη οδηγία μας στο ταξίδι της εξέλιξης: Ούτε πολύ ψηλά γιατί καίγεσαι και πέφτεις, ούτε πολύ χαμηλά γιατί βαραίνεις και πέφτεις.
Δεν αποτελεί σύμπτωση το γεγονός ότι ο άνθρωπος χάνει το δρόμο του και πέφτει όταν ξεχάσει αυτή την ισορροπία. Όταν ξεχάσει στην ουσία τη διττή του σύνθεση και τη θέση του μεταξύ Ουρανού και Γης. Αυτή είναι και η βάση κάθε παθολογίας στην εξελικτική μας πορεία. Είτε αποκτούμε μια ελιτίστικη “πνευματική” στάση που απαξιώνει την ύλη μας, είτε το αντίθετο.
Στον παρακάτω πίνακα έχει γίνει μια προσπάθεια συγκέντρωσης των πιο σημαντικών «παθολογιών», όταν η ισορροπία ανάμεσα σε αυτές τις δύο αρχές παύει να υπάρχει. Από πολλά από αυτά πέρασα ο ίδιος, στις διάφορες φάσεις της πορείας της μαθητείας μου, άλλα είχα την ευκαιρία να αναγνωρίσω στους ανθρώπους γύρω μου, είτε έπαιζαν για μένα το ρόλο του δασκάλου, του συμμαθητή ή του μαθητή.
Έχουμε λοιπόν δύο βασικές κατηγορίες συνδρόμων: Σύνδρομα «υπερβολικού ουρανού» και «έλλειψης γης», που οδηγούν σε έλλειψη γείωσης και το αντίθετο. Τα σύνδρομα που θα δούμε είναι τα εξής:
1. Το σύνδρομο του ασκητή: Η ύλη είναι εχθρός μου και πρέπει να υποταχθεί στο «πνεύμα». Αρνούμαι να διακρίνω τη χρησιμότητα της Ύλης. Την απαξιώνω.
2. Το σύνδρομο θεοποίησης του δασκάλου – Όταν ο μαθητής ξεχνά ότι ο δάσκαλος είναι και μαθητής: Αρνούμαι να διακρίνω την ύπαρξη σκιάς στο δάσκαλό μου διότι δε μπορώ να αναγνωρίσω ότι ένας δάσκαλος μπορεί να είναι και μαθητής.
3. Το σύνδρομο του μαθητή που ταυτίζει τον «αγγελιαφόρο» με τον αποστολέα του μηνύματος: Αρνούμαι να διακρίνω τη σκιά του αγγελιαφόρου, διότι δε μπορώ να αναγνωρίσω ότι ένας άνθρωπος με τόση διαίσθηση μπορεί να έχει και σκιά.
4. Το σύνδρομο «αγάπη και φως»: Με συναρπάζει το «Πνεύμα» και ο Ουρανός. Εστιάζομαι στην καρδιά άλλά όχι στο γειωμένο γάμο της καρδιάς με την ισχύ. Αρνούμαι να ασχοληθώ με το σκιερό μέρος της προσωπικότητας.
5. Όταν ο δάσκαλος ξεχνά ότι είναι μαθητής – O θεωρητικός εσωτεριστής: Δε με ενδιαφέρει η εξέλιξη της σκιάς μου στην πράξη. Απλά το να πάρω όσο περισσότερες πληροφορίες για το εσωτερικό μέρος του Σύμπαντος
6. Ναρκισσιστικός εσωτεριστής: Αρνούμαι να δω το τραύμα μου και χρησιμοποιώ θεωρητικά τον εσωτερισμό για να νιώθω σημαντικός
7. Ο Ναρκισσιστής τυραννικός «δάσκαλος»: Αρνούμαι να δω το τραύμα μου και χρησιμοποιώντας τον εσωτερισμό για να νιώθω σημαντικός δάσκαλος, πιστεύω ότι μπορώ να είμαι αγενής, επικριτικός ή τυραννικός στους μαθητές μου.
8. Ο φαρισαϊκός εσωτεριστής: Χρησιμοποιώ την ενασχόληση με το “πνεύμα” για να νιώθω σημαντικός
9. Στρατευμένος εσωτερισμός – το σύνδρομο του ιεραπόστολου: Αρνούμαι να αντιληφθώ ότι η αλήθεια είναι μια χώρα χωρίς μονοπάτια. Πιστεύω ότι το δικό μου μονοπάτι έχει περισσότερη αλήθεια. Είναι υποχρέωσή μου να τη διαδώσω.
10. Ρατσιστικός εσωτερισμός (επικριτικός ή σνομπ): Αρνούμαι να αντιληφθώ ότι η αλήθεια είναι μια χώρα χωρίς μονοπάτια. Η αλήθεια βρίσκεται μόνο στο δικό μου μονοπάτι. Όλα τα άλλα είναι κατώτερα ή αιρέσεις και οφείλω να πολεμήσω.
11. Το σύνδρομο του περιθωριακού – «εναλλακτικού» εσωτεριστή: Απαξιώνω την οργανωμένη – πολιτειακή δομή της ύλης και απέχω όσο μπορώ από αυτήν.
12. Ισορροπημένος εσωτεριστής: Αναγνωρίζω τη σκιά μου και το φως μου, αποδέχομαι και τα δύο και εργάζομαι για την εξέλιξή μου
13. Όταν ο μαθητής ξεχνάει ότι είναι και δάσκαλος – Τύψεις: Υπερτιμώ τα σκοτεινά μου σημεία και υποτιμώ τη φωτεινότητά μου.
14. Ο δουλικός, «ταπεινός» ή ανασφαλής εσωτεριστής – Ο χωρίς διάκριση ακόλουθος: Δε με ενδιαφέρει τόσο η εξέλιξή μου, όσο το να υπόκειμαι σε μία «ανώτερη» αρχή ώστε να νιώθω υποστήριξη.
15. Ο «βολεμένος» εσωτεριστής: Δε με ενδιαφέρει το άνω, αλλά το κέρδος που μπορώ να αποκομίσω ανήκοντας σε μία εσωτεριστική δομή
16. Ο εσωτεριστής πωλητής – Το σύνδρομο του “νόμου της έλξης”: Δε με ενδιαφέρει το άνω, αλλά το χρήμα, η επιτυχία και η φήμη που μπορώ να κερδίσω διδάσκοντας γι’ αυτό.
| 1 | 100/0 | Το σύνδρομο του ασκητή. | Η ύλη είναι εχθρός μου και πρέπει να υποταχθεί στο «πνεύμα». Αρνούμαι να διακρίνω τη χρησιμότητα της Ύλης. |
| 2 | 90/10 | Το σύνδρομο θεοποίησης του δασκάλου: Όταν ο μαθητής ξεχνά ότι ο δάσκαλος είναι και μαθητής | Αρνούμαι να διακρίνω την σκιά στο δάσκαλό μου διότι δε μπορώ να αναγνωρίσω ότι ένας δάσκαλος μπορεί να είναι και μαθητής. |
| 3 | 90/10 | Το σύνδρομο του μαθητή που ταυτίζει τον «αγγελιαφόρο» με τον αποστολέα του μηνύματος | Αρνούμαι να διακρίνω τη σκιά του αγγελιαφόρου, διότι δε μπορώ να αναγνωρίσω ότι ένας άνθρωπος με τόση διαίσθηση μπορεί να έχει και σκιά. |
| 4 | 80/20 | Το σύνδρομο «αγάπη και φως» | Με συναρπάζει το «Πνεύμα» και ο Ουρανός. Αρνούμαι να ασχοληθώ με το σκιερό μέρος της προσωπικότητας. |
| 5 | 80/20 | Όταν ο δάσκαλος ξεχνά ότι είναι μαθητής: O θεωρητικός εσωτεριστής | Δε με ενδιαφέρει η εξέλιξη της σκιάς μου στην πράξη. Απλά το να πάρω όσο περισσότερες πληροφορίες για το εσωτερικό μέρος του Σύμπαντος |
| 6 | 80/20 | Ναρκισσιστικός εσωτεριστής | Αρνούμαι να δω το τραύμα μου και χρησιμοποιώ θεωρητικά τον εσωτερισμό για να νιώθω σημαντικός |
| 7 | 80/20 | Ο Ναρκισσιστής τυραννικός «δάσκαλος». | Αρνούμαι να δω το τραύμα μου και χρησιμοποιώντας τον εσωτερισμό για να νιώθω σημαντικός δάσκαλος, πιστεύω ότι μπορώ να είμαι αγενής, επικριτικός ή τυραννικός στους μαθητές μου. |
| 8 | 80/20 | Ο φαρισαϊκός εσωτεριστής | Χρησιμοποιώ το πνεύμα για να νιώθω σημαντικός |
| 9 | 70/30 | Στρατευμένος εσωτερισμός – το σύνδρομο του ιεραπόστολου | Αρνούμαι να αντιληφθώ ότι η αλήθεια είναι μια χώρα χωρίς μονοπάτια. Το δικό μου μονοπάτι έχει περισσότερη αλήθεια. Είναι υποχρέωσή μου να τη διαδώσω. |
| 10 | 70/30 | Ρατσιστικός εσωτερισμός (επικριτικός ή σνομπ) | Αρνούμαι να αντιληφθώ ότι η αλήθεια είναι μια χώρα χωρίς μονοπάτια. Η αλήθεια βρίσκεται μόνο στο δικό μου μονοπάτι. Όλα τα άλλα είναι κατώτερα ή αιρέσεις και οφείλω να πολεμήσω. |
| 11 | 60/40 | Το σύνδρομο του περιθωριακού – «εναλλακτικού» εσωτεριστή | Απαξιώνω την οργανωμένη – πολιτειακή δομή της ύλης και απέχω όσο μπορώ από αυτήν. |
| 12 | 50/50 | Ισορροπημένος εσωτεριστής | Αναγνωρίζω τη σκιά μου, την αποδέχομαι και εργάζομαι για την εξέλιξή μου |
| 13 | 40/60 | Όταν ο μαθητής ξεχνάει ότι είναι και δάσκαλος – Τύψεις | Υπερτιμώ τα σκοτεινά μου σημεία και υποτιμώ τη φωτεινότητά μου. |
| 14 | 40/60 | Ο δουλικός ή «ταπεινός» εσωτεριστής – Ο χωρίς διάκριση ακόλουθος | Δε με ενδιαφέρει η εξέλιξή μου, αλλά το να υπόκειμαι σε μία «ανώτερη» αρχή ώστε να νιώθω υποστήριξη. |
| 15 | 30/70 | Ο «βολεμένος» εσωτεριστής | Δε με ενδιαφέρει το άνω, αλλά το κέρδος που μπορώ να αποκομίσω ανήκοντας σε μία εσωτεριστική δομή |
| 16 | 30/70 | Ο εσωτεριστής πωλητής – Το σύνδρομο του νόμου της έλξης | Δε με ενδιαφέρει το άνω, αλλά το χρήμα που μπορώ να κερδίσω διδάσκοντας γι’ αυτό. |
| 17 | 20/80 | Ο πελάτης μαύρης μαγείας | Χρησιμοποιώ το κάτω διότι μου αποφέρει εύκολη πραγματοποίηση και των πιο σκοτεινών αναγκών μου. |
| 18 | 10/90 | Μαύρος Μάγος | Υπηρετώ και χρησιμοποιώ το κάτω διότι μου αποφέρει χρήμα, δόξα, ισχύ και σημαντικότητα. |
| 19 | 0/100 | Σατανιστής | Υπηρετώ, χρησιμοποιώ και ανήκω στο κάτω – Το άνω είναι εχθρός μου |
Το πιο σημαντικό είναι να δείτε αν εσείς ή άλλοι γύρω σας, βρεθήκατε ή βρίσκεστε σε κάποιο από αυτά. Αν ανακαλύψετε κάτι τέτοιο, δε χρειάζεται να ακυρώσετε τον εαυτό σας, απλά να αρχίσετε με πολύ χιούμορ να σας «πιάνετε στα πράσα» κάθε φορά που λειτουργείτε εντός κάποιου συνδρόμου, μέχρι σιγά σιγά να σταματήσετε!
Δημήτρης Αναγνωστόπουλος
Από το «Εγχειρίδιο Αναρχικού Εσωτερισμού»
